Jesteś tutaj: Lygodactylus williamsi
Projekt Winkler & Radecki.
Wszelkie prawa autorskie zastrzeżone.

Liczniki
Nazwa łacińska

Lygodactylus williamsi (William, 1950)

Nazwa polska

Gekon Williamsa

Nazwa angielska

William's Dwarf Gecko, Electric Blue Gecko

Występowanie

W naturze Lygodactylus williamsi występują tylko w Tanzanii w lesie Kimboza.

Długość życia

Nie jest dokładnie znana, podejrzewa się, że w niewoli żyją co najmniej 3 lata, a przypuszczalnie nawet 10 lat.


Wygląd

Samce tych gekonów są wybarwione niezwykle atrakcyjnie- posiadają intensywny turkusowy kolor i właśnie z tego względu jest to gatunek bardzo pożądany i popularny, jak również bardzo charakterystyczny. Samice nie wyglądają tak zjawiskowo, są koloru zielono- brązowego pozwalającego im na lepsze niż w przypadku samców wtapianie się w otoczenie.

Wśród osobników typowo wybarwionych można spotkać wyjątki. Zdominowane samce zajmujące niską pozycję w hierarchii mają kolor zbliżony do samic. Zdarzają się także- choć bardzo rzadko- dominujące w grupie samice, wówczas o jaskrawym, niemalże turkusowym jak u samców ubarwieniu.

Dorosłe osobniki średnio osiągają długość 7cm przy czym ogon stanowi nieco ponad połowę długości. 

Zachowanie

L. williamsi wykazują aktywność dzienną. W ciągu dnia wygrzewają się pod lampką lub przemierzają każdy kąt terrarium w poszukiwaniu pożywienia. Noc chętnie spędzają zarówno w ciasnych, bezpiecznych szczelinach pni i wśród roślinności, jak i przyczepione do szyby terrarium.

Pod wpływem stresu lub urazu mechanicznego gekony odrzucają ogon, przy czym jest on regenerowany.

Gekony poleca się trzymać w haremach składających się z jednego samca i maksymalnie trzech samic. Jednakże w przypadku moich osobników, nawet samice wykazywały wobec siebie agresję w rezultacie czego jedna z nich była zdominowana, gorzej odżywiona i mniejsza. W konsekwencji koniecznym było rozdzielenie ich. W przypadku decyzji o umieszczeniu gekonów w haremie należy pamiętać, iż muszą one być tej samej wielkości. Nie zaleca się trzymania się więcej niż jednego samca w terrarium, gdyż są one silnie terytorialne. Zdarza się jednak, że jeśli nie mają kontaktu z samicami i dostarcza się im wystarczająco dużo pożywienia i przestrzeni, żyją w zgodzie.

Agresja objawia się nadymaniem gardła, przeganianiem z miejsc do wygrzewania się, odganianiem od pożywienia, gryzieniem oraz pościgami w terrarium. Zdominowane osobniki są chudsze, mniejsze, mają na ciele ślady ugryzień, są apatyczne, przesiadują w kątach i na dnie terrarium oraz często przybierają ciemniejszy kolor. W przypadku zauważenia takich zachowań i/lub objawów, gekony należy bezwzględnie rozdzielić.

Ze względu na niewielkie rozmiary i szybkość z jaką są wstanie poruszać się gekony, nie można brać ich na rękę. Jednakże jaszczurki z wielką chęcią zlizują pokarm z palca i jedzą owady z pęsety. Po przysmak często przybiegają nawet z drugiego końca terrarium. Gdy przybliżyć do nich palec/pesetę to zamiast błyskawicznie uciekać, najpierw "posmakują" czy nie oferujemy im czegoś do jedzenia i jeśli okaże się, że nie, dopiero wówczas powoli się wycofują. Podsumowując- jak na tak mały gatunek są wyjątkowo odważne i skore do kontaktu z człowiekiem.

Terrarium

L. williamsi to gatunek nadrzewny, który dobrze się czuje w terrarium z wystrojem tropikalnym, wyposażonym w liczne gałęzie, pędy bambusa oraz gęstą roślinność. Terrarium odpowiednie dla pary lub trzech osobników ma wymiary 30x30x50cm (długość x szerokość x wysokość). Przy większej ich liczbie dobrze jest zapewnić terrarium nieco większe - 40x40x60cm.

Wilgotność powinna być utrzymywana na poziomie 50-80%. Codziennie spryskiwanie terrarium pomaga taką utrzymać, a ponadto dostarcza zwierzętom wody do picia. Jeśli decydujemy się na umieszczenie w terrarium miseczki z wodą, to powinna być ona regularnie wymieniana, a także niezbyt głęboka, aby gekony nie utopiły się. Jaszczurkom należy zapewnić temperaturę około 25*C z miejscem do wygrzewania, w którym będzie wynosiła 30-32*C. W nocy temperatura może spadać do 20-22*C. Konieczne jest także umieszczenie w terrarium żarówki UVB 5,0 13W lub 26W (np. ReptiGlo ExoTerra®), którą należy zabezpieczyć w taki sposób, aby gekony nie miały możliwości bezpośrednio na niej przebywać.

Podłoże stanowić mogą zarówno papierowe ręczniki jak i włókno kokosowe, kora, torf, mech oraz ich mieszanki.

Żywienie

L. williamsi jest owoco- i owadożerny. Gekony przebywające w niewoli powinny otrzymywać dietę jak najbardziej urozmaiconą. Zwierzęta chętnie jedzą zmiksowane miękkie owoce takie jak banany, brzoskwinie, figi, gruszki, jagody, maliny, mango, morele, papaje, truskawki, winogrona, a także gotowe przeciery dla niemowląt- najlepiej sprawdzają się te z dodatkiem brzoskwini, moreli i bananów. Z owadów karmowych podawać można Drosophila hydei (a młodszym osobnikom Drosophila melanogaster), żuczki hawajskie, mszyce, małe świerszcze, karaczany oraz ćmy barciaka mniejszego. Jako urozmaicenie i w charakterze przysmaku można podać także larwy barciaka oraz miód.

Niezwykle istotnym aspektem żywienia jest właściwa suplementacja. Owady karmowe należy posypywać wapniem każdorazowo. Ponadto gekonom należy dostarczać kompleks witamin, najlepiej 2-4 razy w miesiącu.

Gekony można karmić co drugi, maksymalnie trzeci dzień. Mimo niewielkich rozmiarów są one bardzo łakome, chętnie jedzą nawet codziennie, w mniejszych ilościach.

Zdrowie

Aby gekony cieszyły się dobrym zdrowiem należy poświęcić im dużo uwagi. Zapewnienie im odpowiednich warunków opisanych wcześniej eliminuje większość problemów zdrowotnych. Dobrze zbilansowana dieta gwarantuje szybkie przyrosty, a zamontowanie żarówki UV wyklucza nieprawidłowości rozwojowe układu kostnego. Dbałość o utrzymywanie odpowiedniej wilgotności eliminuje problemy z linieniem. Jeśli jednak gekony przeszły proces nieprawidłowo, starą wylinkę należy zwilżyć i delikatnie zdjąć pęsetą. Jaszczurka z całą pewnością będzie uciekać, dlatego w takim przypadku należy uzbroić się w cierpliwość.

W przypadku zwierząt pochodzących z odłowu powszechnym problemem są roztocze- najczęściej widoczne na ciele jaszczurki w postaci małych, czerwonych kropek. Można je skutecznie zlikwidować stosując przykładowo płytki owadobójcze firmy Globol®. Ponadto terrarium, w którym przebywał gekon należy dokładnie umyć, a podłoże wymienić. Problem mogą stanowić także pasożyty wewnętrzne. Symptomami świadczącymi o ich obecności  są spadek wagi ciała, apatyczność, brak apetytu, silne cuchnięcie odchodów. W przypadku stwierdzenia obecności pasożytów na podstawie badania parazytologicznego, zwierzęta nalezy odrobaczyć po konsultacji z lekarzem weterynarii.

Ponadto należy pamiętać, że osobniki nowo zakupione muszą zostać poddane kwarantannie przez około 2-3 miesiące. Przez ten okres powinny znajdować się w odizolowanym pojemniku oraz być bacznie obserwowane.


Dymorfizm płciowy

L. williamsi osiągają dojrzałość płciową w wieku około 7 miesięcy. Wtedy też przybierają one charakterystycznych dla płci kolorów, a u samców wyraźnie widoczne stają się zgrubienia u podstawy ogona (stanowiące parzysty narząd kopulacyjny) i pory preanalne układające się w jednym rzędzie na kształt litery V.

Grzbiet samców L. williamsi jest turkusowy, u starszych osobników bardzo jaskrawy, podczas gdy u samic przyjmuje kolor zielony. Brzuszek gekonów jest żółty, przy czym u samców jest to kolor zdecydowanie jaskrawszy i intensywniejszy. Ponadto podgardle jest u nich ciemniejsze, występują na nim czarne paski, które niekiedy mogą zajmować całą jego powietrznię.

Rozmnażanie

Przed dopuszczeniem do rozrodu gekony powinny być w wieku co najmniej 7-9 miesięcy. W przypadku samic, sugeruje się aby skończyły nawet 12. Jaszczurki powinny być w doskonałej formie fizycznej, nie mogą być chude ani apatyczne.

Do kopulacji dochodzi w ciągu dnia, są one poprzedzone zalotami samca. Nadyma on podgardle, wygina grzbiet w łuk, potrząsa głową w górę i w dół. Podczas zbliżenia, które trwa zazwyczaj kilkanaście minut, cały czas przytrzymuje ząbkami partnerkę za skórę na karku. U samiczek można obserwować później ślady takich ugryzień, lecz nie są one groźne dla zdrowia jaszczurki i bardzo rzadko dochodzi do zranień. Jeśli jednak miałoby to miejsce, gekony należy odseparować do momentu, aż rana się zagoi, a zwierzę powróci do pełni sił. Po 4-5 tygodniach od kopulacji samica składa dwa jajka przyklejając je do powierzchni rośliny, bambusa, ścianki, szyby. Samiczka znosi jajka co około 5 tygodni.

Jajka- o średnicy około 5mm- są bardzo delikatne, dlatego nie należy odrywać ich od podłoża, gdyż grozi to ich zniszczeniem. Jeśli nie ma możliwości przenieść ich na powierzchni, do której zostały przyklejone należy pozostawić je w terrarium. Wówczas koniecznym jest zabezpieczenie jajek przed zniszczeniem przez dorosłe gekony i zjedzeniem przez owady karmowe np. poprzez przykrycie ich plastikową miseczką z dziurkami i przyklejeniem jej. Jajka inkubowane w inkubatorze powinny mieć zapewnione takie same warunki środowiskowe jak gekony. Po około dwóch miesiącach inkubacji wykluwają się młode osobniki. Należy je niezwłocznie przenieść do osobnego pojemnika, gdyż dorosłe gekony mogłyby na nie polować. Z uwagi na małe rozmiary - długość ciała 3 cm- młode należy karmić drobnym pokarmem, takim jak D. melanogaster oraz przecierami owocowymi i stosować suplementację taką, jak u dorosłych jaszczurek.



Joanna Winkler

Opracowane na podstawie własnych doświadczeń oraz
Röll B. 2010, The turquoise blue dwarf gecko Lygodactylus williamsi, Department of General Zoology and Neurobiology, Ruhr-University Bochum, D-44780 Bochum, Germany
http://lygodactylus.com

Lygodactylus williamsi
galeria